Günümüzde İTÜ Enerji Enstitüsü’nde ve Genel Kurmay Başkanlığı, Harp Akademileri Komutanlığı, Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nde öğretim üyesi olarak çalışmakta olup aynı zamanda 2005 yılında kurucuları arasında olduğu Elektrik Enerjisi Kalite Enstitüsü, ELENKE’nin “Başkanlığı’nı” da halen sürdürmektedir. Çoğunluğu uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış ve uluslararası hakemli konferanslarda sunulmuş 120 yayını vardır ve bu yayınlar 205’i uluslararası olmak üzere 221 kez atıf almıştır. Journal of Appllied Physics, Applied Thermal Engineering, Physica Scripta, International Journal of Thermal Sciences, International Journal of Social Inquiry (IJSI) gibi Uluslararası ve Güvenlik Stratejileri Dergisi, Sratejik Araştırmalar Dergisi, Enerji Dergisi ve Sigma, Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi gibi ulusal dergilerde ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TUBİTAK), Temel Bilimler Araştırma Grubu’nda “Hakemlik” yapmaktadır. Canadian Nuclear Society (CNS) ve World Association of Soil and Water Conservation (WASWC) üyesi olup Fransızca ve İngilizce bilmektedir.
Prof. Dr. Hasan SAYGIN
E-Mail: Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Elektrik Enerjisi Kalite Enstitüsü Derneği’ni tanıyabilir miyiz?

2000 yılının Aralık ayında Türk Prysmian, Nexans Türkiye ve Sarkuysan gibi alanlarında önde gelen üç şirket, Avrupa Bakır Enstitüsü'nün Türkiye Partnerler Grubu olarak bir araya gelmiş, aşağıdaki çalışmaları başarmışlardır. 2002 yılında “Marmara Bölgesi mesken olmayan bina tesisatlarında elektrik enerjisi kalite araştırması”; 2003 yılında “Türkiye’de mesken olarak kullanılan binalarda elektrik güvenliği araştırması”, LPQI tarafından hazırlanan Güç Kalitesi Uygulama Kılavuzlarını Türkçe’ye kazandırılması ve dağıtımının sağlanması. Daha sonra bu girişimin bir enstitü haline dönüştürülmesi düşünülmüş, bu amaçla İLETKEN ( Kablo ve İzoleli İletken Sanayicileri Derneği)’nin desteği ile kuruluş çalışmaları başlamıştır.

Kurumsal kurucu üye olarak, ABB Elektrik Sanayi A.Ş., Kayseri ve Civarı Elekrik T.A.Ş., Nexans Türkiye Endüstri ve Tic. A.Ş., Siemens Sanayi ve Tic. A.Ş., Sarkuysan Elektrolitik. Bakır Sanayi ve Tic. A.Ş., Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri. A. Ş. ve bireysel kurucu üye olarak Dr. Selçuk Esendal, Tamer Yavuztürk, Prof. Dr. Nusret Yükseler, Ersin Kaya, Yalçın Erol Demirer, Prof. Dr. Hasan Saygın’ın girişimleriyle Şubat 2006'da kısa adı ELENKE olan Elektrik Enerjisi Kalite Enstitüsü Derneği kurulmuştur.

Dernek amacını ve üye profilini öğrenebilir miyiz?

Tarafsız, özerk, tüm kurum ve kuruluşlara eşit uzaklıkta, ticari ve politik amaç gütmeyen, toplum ve çevre yararını öngören Derneğimiz 2007 Mart ayından itibaren European Copper Institute/Leonardo ENERGY 'nin 147. partneri olarak Türkiye ile ilişkilerini yürütmektedir.  

Türkiye’de, iletim ve dağıtım şebekeleri üzerinden tedarik edilen ve nihai  tesisat kullanıcısına yönelik elektrik enerjisi kalitesini Küresel ve çağdaş düzeye çıkartmak amacı ile kurulan derneğimize, elektrik enerjisi sektöründeki tasarımcılar, malzeme üreticileri, müteahhitler, enerji üretimi, şebeke iletim ve dağıtım şirketleri, son kullanıcılar, teknik ve akademik kuruluşlar, basın, kanun ve yönetmelik düzenleyici karar mercileri, özel - kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri, gerçek, tüzel, yerli ve yabancı kişileri üye olmaya çağırıyoruz. Derneğimiz ve üyelik ile ilgili daha kapsamlı bilgiye ulaşmak isteyenler gerekli olan bilgileri www.elenke.org adresli web adresimizden öğrenebilirler.

Dernek olarak Türkiye’deki elektrik enerjisi kalitesi konusunda görüşlerinizi öğrenebilir miyiz?

Enerji yönetimindeki yetersizlikler nedeniyle oluşan elektrik kesintileri, kaçak elektrik kullanımları nedeniyle oluşan öngörme zafiyeti ve elektrik dağıtım şebekesinin sorunlu olması gibi nedenlerin sonucunda gerilimin düşük veya aşırı olması hali ve harmonikler Türkiye’de elektrik enerjisi kalitesi konusunda ELENKE olarak tespit ettiğimiz problemlerdir.


ELENKE’nin elektrik enerjisi kalitesi konusundaki çalışmaları nelerdir? Gelecekte neler yapmayı planlıyorsunuz?

Enerji enerjisi kalitesi konusundaki bugün yapmakta olduklarımızı ve gelecekte yapmayı planladıklarımızı kategorik olarak sıralayacak olursak:
Mevcut elektrik enerji kalitesi ile ilgili tespitler yapmak,
Elektrik enerji kalitesi tanımlarının sektörde yerleşmesini sağlamaya çalışmak,
•    Duyarlılığı bireysel ve kurumsal seviyelerde artırmak,
•    Teknolojik ve ekonomik olan doğru uygulamaları sunmak, tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerde bulunmak; sektöre ve karar vericilere, görüş ve önerilerde bulunmak;
•    Temel kamu bilincinin ve uygulamalarının sektörde yerleştirilmesini sağlamak;
•    Türkiye’nin tamamında, elektrik kalite profilini anketlerle tamamlamak;
•    Elektrik enerjisi kalite uygulama kılavuzları yayınlarına devam etmek;
•    Web bazlı teknik, kalite, emniyet seminerleri, sertifika programları düzenleme; bu alanda basılı ve elektronik yayınların kapsamını genişletmek;
•    Teknik seminerler, toplantılar, fuarlara iştirak etmek ve bilgi paylaşımını gerçekleştirmek diye sıralayabiliriz.

Türkiye’deki üreticilerin elektrik enerjisi kalitesini yükseltmek için yapması gerekenler nelerdir?

ELENKE olarak bu konuda söyleyebileceklerimiz: kaynak çeşitliliği de sağlanarak yeni üretim tesislerinin kurulması, yeni iletim hatlarının tesisi, elektrik dağıtım sisteminin yeni yatırımlarla modernize edilmesinin sağlanması, kayıp-kaçak oranlarının düşürülmesi, enerji kalitesizliğinin tüketicilere, iletim ve dağıtım sistemine, ülke ekonomisine maliyetinin ortaya konması; elektrik enerji kalitesi eğitimi konusuna (üniversiteler, sivil toplum kuruluşları) önem verilmesi; elektrik enerji kalitesi ölçme, izleme ve iyileştirme konusunda ihtiyaç gelecekte daha da artacağı düşünüldüğünde, bu konuda araştırma ve geliştirme çalışmalarına (bir kez daha üniversiteler, sivil toplum kuruluşları) önem ve öncelik verilmesi; elektrik enerji kalitesi ile ilgili mevcut mevzuatın uygulanması ve geliştirilmesi, olarak sıralanabilir.

Enerji ciddi ve pahalı bir alandır. Karar vericilerin var olan sisteme ait verileri iyi algılamadan, parça-bütün ilişkisini gözetmeden yapacakları her düzenleme sadece entropiyi arttıracaktır. Bu da bilineceği üzere düzensizliğin artması demektir ki Türkiye gibi kaynağı kıt olan bir ülkenin herhalde buna en son ihtiyacı vardır. Ben aklın öne çıktığı, analitik düşünceye önem verildiği günlerin geleceğine inanarak bir bilim adamı ve sivil toplum temsilcisi olarak mücadeleme devam edeceğim. ELENKE’nin de yolunun bu olduğunu biliyorum.

AB ile proje gerçekleştirme fikri nasıl oluştu? Proje süreçlerini anlatır mısınız?

Bu proje bizim için başlangıç oldu. AB proje başvuru ve proje yürütme süreçlerini öğrendik.
Öncelikle ELENKE ve İLETKEN Yönetim Kurulları, AB fonlarından yararlanarak toplum yararına ortak projeler üretmeyi kararlaştırdılar.  İlk proje olarak “Elektrik Enerjisinin Verimli Kullanım Bilincinin Geliştirilmesi” konusu seçildi. Dernek üye firmamız KCETAŞ projeye iştirakçi firma olarak katıldı ve Kayseri projenin uygulama alanı olarak belirlendi.
Haziran 2007’de AB katılım öncesi süreçte sivil toplumun güçlendirilmesi hibe programına başvuruldu. Aralık 2007’de projemiz kabul edildi. Sonrasında gerçekten yoğun bir süreç başladı.

Bizim için renkli bir proje oldu. Öncelikle Proje ekibi, danışma kurulu oluşturuldu. Kayseri Milli Eğitim Müdürlüğü’ne Proje için başvuruldu. Seminer vereceğimiz 30 ilköğretim okulu ve 3 Halk Eğitim Merkezi belirlenerek duyuruları MEM tarafından yapıldı. Kayseri Milli Eğitim Müdürlüğü desteği ile ulaştığımız 33 okul müdürlerine Proje Bilgilendirme Toplantısı yapıldı. 550 civarında İlk Öğretim okuluna enerji tasarrufu konulu, yarışma şartlarını duyuran afiş astık.


İlköğretim öğrencilerine yönelik:
Eğitim kitleri, afişler, not defterleri, bilgilendirme seminerleri, bilgi düzeyi ve davranış değişikliği ölçme anketleri, ‘Enerji Verimliliği’ konulu resim, kompozisyon ve karikatür yarışması hazırlandı.

Bilgilendirme Seminerleri:
İlköğretim öğrencileri bu seminerlerde dinledikleri ile her işin başının güvenlik olduğunu, sera gazı etkilerinin ve dolayısıyla küresel ısınmanın etkilerinin azaltılabileceğini, enerjinin tasarruflu kullanılmasıyla ülke ve ev ekonomisine katkı yapabileceklerini; kalite standartları ile ilgili faydalı bilgileri, pratik enerji tasarrufu yollarını, enerji tasarrufunun toplum için önemini öğrendiler. Öğrencilere 3600 adet enerji tasarruf konulu not defteri dağıttık.

Resim, kompozisyon ve karikatür yarışması:
Seminerde öğretilenlerin pekişmesi ve daha yararlı olması için “Enerji Verimliliği” konulu resim, kompozisyon ve karikatür yarışması düzenlendi. Yarışmada ödül olarak her dalda Birinci olanlara kurucu üyemiz Siemens Sanayi ve Tic. A.Ş. 3 adet Fujitsu–Siemens dizüstü bilgisayar hediye etti. İkinci olanlara dijital fotoğraf makinesi; Üçüncü olanlara mp3 çalar Pamukkale Kablo AŞ tarafından hediye edildi. Ödüller İl Milli Eğitim Müdürü’nün de katıldığı törende kazanan öğrencilere verildi.

Halk Eğitim Merkezinde enerji tasarrufu seminerleri:
Ev hanımlarına yönelik altı Halk Eğitim Merkezinde enerji tasarrufu konusunda bilgilendirme seminerleri yapıldı. 604 kursiyere ulaşıldı. Katılımcılara Philips tarafından hediye edilen 600 adet tasarruflu ampul dağıtıldı.

Bilgi düzeyi ve davranış değişikliği ölçme anketleri :
Öğrencilerin seminer öncesi ve sonrası doldurdukları anketlerle eğitimin başarısı ve etkinliği takip edildi. Yapılan eğitimler sonucu öğrencilerin bilgi düzeylerinde ortalama %25,19 gelişim gözlemlenmiş olup, konu hakkındaki ön bilgileri orta seviyeden (%55,86) iyi seviyeye (%69,93) ulaştığı anketler sonucu gözlemlenmiştir.

210.000 adet broşür basıldı: Kayseri halkını bilgilendirme amaçlı hazırlandı. Elektrik faturaları ile beraber KCETAŞ tarafından evsel kullanıcılara ulaştırıldı.

Apartmanlar için foto bloklar hazırlandı: Foto bloklar; büyük apartman girişleri için, halkı bilgilendirme amacıyla hazırlandı. KCETAŞ yetkilileri, apartman yöneticileri ile görüşerek, apartman sakinlerinin faydalanabileceği noktalara yerleştirdi.

 Proje kapsamında iki makale yazıldı: “Enerji Verimliliği”, Kaynak Elektrik Dergisi, Dr. Arnold Hornfeld,  İletken Derneği Yüksek Danışma Kurulu Üyesi “Türkiye ve Karbon Kredileri”, Kaynak Elektrik Dergisi, Erol Demirer, ELENKE Yönetim Kurulu Üyesi, Demirer Enerji Üretim A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı

Araştırma faaliyetleri kapsamında rapor yazıldı: Dr. Füsun Çetin tarafından “AB Enerji Politikaları ve Türkiye’nin Sürece Uyumu” konulu araştırma raporu hazırlandı. Proje Ortakları Bilgi Paylaşımı Toplantısı düzenlendi ve araştırma raporu geniş kitlelere sunuldu.
Aynı toplantıda ELENKE ve İLETKEN’nin üyesi olan NEXANS Türkiye’nin enerji verimliliği konusunda çalışmalar yürütmekte olan Nexans France Research Center uzmanlarıyla bir araya gelerek Avrupa Birliği Enerji Politikaları ve elektrik enerjisinin verimli kullanımına ilişkin son yasal düzenlemeler ve uygulamalar hakkında bilgi ve deneyim paylaşımında bulunuldu. Toplantının nihai amacı, Türkiye’nin AB Enerji Politikalarına uyum sürecinde yapılması gereken çalışmalar konusunda strateji üretmek ve parlamento nezdinde lobicilik faaliyetleri yapmak üzere proje ortaklarının bilgi altyapısını güçlendirerek kapasitelerini arttırmaktır.

Proje sonunda: Altı  Halk Eğitim Merkezinde  604 kursiyere, 34 İlk Öğretim Okulu ile 3727 öğrenciye ulaştık Test sonuçlarına göre İÖ Öğrencileri bilgi düzeyinde %25,19 oranında genel gelişim sağlandı. Bu artış 1,5 saatlik seminerlere göre iyi bir derecedir. KCETAŞ Kayseri'de bu eğitimlere devam edeceğini, projenin sürdürülebilirliğini sağlayacağını açıkladı. Yeni kurulmuş bir Dernek olarak görünürlüğümüz, bilinirliğimiz arttı. ELENKE ve İLETKEN yeni proje hazırlama ve uygulama kararları aldı. Sektörel Dernek ve firmalardan birlikte proje yapma teklifleri geldi. ELENKE ve İLETKEN üye firmaları sosyal sorumluluk projelerinde yer almaktan mutlu oldular. Dernek olarak AB'ye taahhüt ettiğimiz katkı %10 dan %50’ye çıktı

Anlattıklarınıza bakarak, bu projeden edindiğiniz deneyim ve firmalarınızın güç birliği ile daha büyük projelere imza atacağınıza inanıyoruz. Sektöre kazandırdıklarınızın katlanarak devam edeceğine eminiz. Bu söyleşi için çok teşekkür ederiz.