ESİDER'in yapılanma sürecinde en çok hangisini beğendiniz?
 
ESİDER, ölçümde Türkiye'nin üretim gücü
TRSAYAÇ DERGİSİ ROPÖRTAJLARINDAN ALINMIŞTIR.

TRSAYAÇ sayfalarında zaman zaman sektörün içinde aktif rol alan kimi dernekleri tanıttık. TRSAYAÇ'ın bu sayısında da, ESİDER'i masaya yatıralım ve üzerinde konuşalım dedik. Bu amaçla Elektronik Sayaç İmalatçıları Derneği Genel Kurul Başkanı Ahmet Reşat Görür ile söyleştik...

 
ESİDER ne zaman kuruldu? ESİDER (Elektronik Sayaç İmalatçıları Derneği) hakkında okuyucularımıza kısa bir bilgi verebilir misiniz?

Derneğimiz, 16 Temmuz 2003 tarihinde ESİDER (Elektronik Sayaç İmalatçıları Derneği) adı altında tüzel kişilik kazanmıştır.
 

    * Kalite kriterlerine uygun olmayan elektronik sayaçların üretilmesine/satılmasına mani olmak için ilgili akredite/onaylı kuruluşlar ve diğer resmi mercilere yardımcı olmak,

    * Tüketiciyi koruma amaçlı olarak, elektronik sayaçlarda oluşabilecek her türlü soruna çözüm bulunmasına yardımcı olmak
 
    *  Yazılı, sözlü ve görüntülü bütün yayın organları vasıtasıyla, elektronik sayaçlar konusunda kullanıcıları bilgilendirmek,

    * Üyelerinin dünyadaki elektronik sayaç teknolojisini takip edebilmesi amacıyla fuar, panel ve sempozyum gibi faaliyetleri organize etmek; gerektiğinde üyelerini temsilen, yurt içi ve yurt dışında sektörle ilgili girişimlerde bulunmak amaçlarımız arasında bulunmaktadır.

 
Derneğimiz ESİDER, elektronik sayaç sektörünü geliştirmek, kamu kurum ve kuruluşları ile üretici ve tüketiciler arasında bir köprü oluşturmak için kurulmuş bir sivil toplum teşkilatıdır.

Yaklaşık 20.000 kişiye ekmek sağlayan sayaç sektöründe dernek çatısı altında toplanmamızın ana nedeni; uluslar arası kalite ve standartlarda üretim yapılması ve Türkiye?nin sayaç ihraç eden elektronik sayaç üssü haline getirilmesidir.

Üyelerimiz, bu sektörün gelişeceği umudu ve öngörüsü ile milyon dolarlık yatırım yaparak ciddi üretim ve istihdam gerçekleştirmişlerdir.

Bugün için; Rmg, Eas, Elektromed, Elma, Elsel, Baylan, Federal, Kalekalıp, Manas, Mak-say, Sayot, Viko, Eldaş, Sastek, Smartmeter olmak üzere üye sayımız, 15 yerli üreticiden oluşmaktadır.

ESİDER'in kuruluş amaçlarından bahsedebilir misiniz?
 

·         Türkiye'de elektronik sayaç sanayisinin gelişmesi ve büyümesi için faaliyette bulunmak.

·         Elektronik sayaç standartlarının Türkiye koşullarına uyarlanması için çalışmalar yapmak, ilgili mevcut standartlara katkıda bulunmak.
 
·         Sektörle ilgili her türlü istatistiksel bilgi toplamak ve yayınlamak.

·         Dünya elektronik sayaç standartlarında ve teknolojilerindeki gelişmeleri yakından takip ederek, üyelerini bilgilendirmek

·         Fikri ve sınaî mülkiyetler (know-how ve patent vs.) konusunda üyelerini bilgilendirmek

·         Ulusal ve uluslararası fuarlara ve toplantılara uygun şartlarda katılımın sağlanmasına katkıda bulunmak
 
·         Sektörün gelişimine katkıda bulunmak amacı ile ilgili kurum ve kuruluşlarda temaslarda bulunmak, müşterek çalışmalar yapmak, eğitim faaliyetlerinde bulunmak,

·         Kalite kriterlerine uygun olmayan elektronik sayaçların üretilmesine/satılmasına mani olmak için ilgili akredite/onaylı kuruluşlar ve diğer resmi mercilere yardımcı olmak,

·         Tüketiciyi koruma amaçlı olarak, elektronik sayaçlarda oluşabilecek her türlü soruna çözüm bulunmasına yardımcı olmak,
 
·         Yazılı, sözlü ve görüntülü bütün yayın organları vasıtasıyla, elektronik sayaçlar konusunda kullanıcıları bilgilendirmek,
 
·         Üyelerinin dünyadaki elektronik sayaç teknolojisini takip edebilmesi amacıyla fuar, panel ve sempozyum gibi faaliyetleri organize etmek; gerektiğinde üyelerini temsilen, yurt içi ve yurt dışında sektörle ilgili girişimlerde bulunmak,

·         Halen mevcut ve ileride kurulacak, yerli ve yabancı özel ve resmi kuruluşlar, ticaret ve sanayi odaları, borsalar, meslek kuruluşları, vakıf, dernek, birlik ve benzeri kurum ve kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak,

·         Üyeleri arasında kalitenin yükseltilmesi ve yurt dışı pazarlarda aktif olunması için sinerji yaratmak,

·         Dernek amaçları doğrultusunda sanal ortamda web sayfası açmak, tescil ettirmek ve kullanmaktır.
 

Elektronik sayaçlarda bulunan tarife programları; enerji politikalarının daha yaygın kullanımını sağlar. Bu da, tüketim yönetimi sisteminin daha efektif ve doğru çalışmasına olanak verir. Meskenlerde kullanılan enerjinin %15'inin puant zamanı dışına kaydırılmasının ülkemize yıllık katkısı 1.5 milyar dolardır. ( bu veri 2000 senesinde Enerji Bakanlığı/Tedaş tarafından yapılan bir araştırma sonucudur.)
 

Neden elektronik sayaç? Elektronik sayacın yararları nelerdir?


Elektronik sayaç çok daha hassas ölçer.


   1. Sayaca yapılan müdahaleleri anlar, böylece sayaç üzerinden yapılacak elektrik hırsızlığının önünde bir engeldir. Ülkemizdeki  kayıp kaçağın maliyeti yılda 1,5 milyar dolardır.

2.    Çok zamanlı tarifelerin uygulanmasına olanak verir, zamana ve puanta bağlı enerji planlamasına alt yapı sağlar.

Böylece:

·      Aboneler ucuz elektrik kullanabilir.

·      Elektrik idareleri puant zamana bağlı enerji planlamasi yapabilir.

3.    Otomatik ve optik okuma özelliği ile yanlış ve kötü niyetli okuma riskini ortadan kaldırır.

Elektronik sayaçlar aynı zamanda demandmetrelidir. Bu özelliği sayesinde abonenin sözleşmede beyan ettiği yük miktarının aşımı kaydedilir.


Elektronik sayaçlar tasarımları gereği mikro bilgisayarlıdır. Bu özellik elektronik sayaçların aynı zamanda küçük birer bilgisayar olması demektir. Her bilgisayar gibi elektronik sayaçlarda kendi yaptığı işler konusunda çok geniş bir veri tabanına sahiptir. Bu veri tabanının etkin olarak kullanılması idareye büyük menfaatler sağlar.


Elektronik sayaçlarda bulunan tarife programları; enerji politikalarının daha yaygın kullanımını sağlar. Bu da, tüketim yönetimi sisteminin daha efektif ve doğru çalışmasına olanak verir. Meskenlerde kullanılan enerjinin %15'inin puant zamanı dışına kaydırılmasının ülkemize yıllık katkısı 1,5 milyar dolardır. (bu veri 2000 senesinde Enerji Bakanlığı/Tedaş tarafından yapılan bir araştırma sonucudur.)


Elektronik sayaç sektöründe faaliyet gösteren sanayicilerin, sektöre yönelik idari karar gerektiren beklentileri nelerdir?
 
·         Elektronik sayaçların çalışma altyapısına uygun hafta sonu tarifelerinin (T4) bir an önce aktif hale getirilmesi.
 
·         Böylece; abone tüketimlerinin hassas olarak (maksimum %1 hata ile) ölçülebilmesi, sayaçlar üzerinde yapılabilecek müdahalelere bağlı kayıp/kaçağın azaltılması ve son tüketicinin daha ucuz enerji kullanması sağlanacaktır.
 
·         10 yıllık kalibrasyon süreleri dolan sayaçların elektronik sayaçlarla değişimi.
 
·         Böylece; sınaî ömrünü doldurmuş ve teknolojik olarak geri kalmış sayaçların hassas ve yeni teknoloji ürünü elektronik sayaçlarla değiştirilmesi ile ölçüme bağlı kayıpların azaltılması sağlanacaktır.
 
·         Abonelerde mevcut elektronik sayaçların optik olarak okunması.
·         Böylece; optik okuma teknolojisinin sağladığı hatalı ve kötü niyetli okuma işlemlerini ortadan kaldıran bu uygulama ile maddi avantajlar sağlanacaktır.
 
·         Ayrıca, elde edilecek sayısal veri tabanının idarece daha etkin kullanımı sağlanacaktır.
 
·         Yerli firmaların ihracat ile yurt dışına açılmaları teşvik edilmeli ve desteklenmelidir.
 

    * Sayaç üreticilerinin ihracat yapabilmelerinin önündeki engeller kaldırılmalıdır. Yerli sayaç üreticilerinin desteklenmesi, sayaç sektörünün gelişmesini sağlayacak ve yurt dışı firmalarıyla rekabet koşullarının yakalanması da elde edilmiş olacaktır.


    * Elektronik sayaç uygulaması bir an evvel teşvik edilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır. Çünkü elektronik sayaç uygulaması devletin, idarenin, abonenin ve ülkemiz sanayisinin lehinedir. Elektronik sayaç kullanımının yaygınlaştırılması sayaçlar üzerinden oluşan hırsızlığa da son verecektir.


    * Uzun yıllardan beri kullanılan ve doğru ölçüm yaptığı tartışma konusu olan milyonlarca sayaç yeni nesil sayaçlarla değiştirilmelidir. 50 senelik bir sayacın tekrar tekrar tamir ve kalibrasyon yapılarak kullanılmasının maliyeti en az 5 sayaçtır.  Bu konuda sayaçların kalibrasyonu her on yılda bir yapılır? şeklindeki 3516 sayılı yasa uygulanmalıdır. Hatta Avrupa topluluğu uyum çerçevesinde kalibrasyon süresinin 10 yıldan 5 yıla indirilmesi sağlanmalıdır.


    * İthal sayaçlarda, uluslar arası standartlara ve ülke şartlarına uygun olarak üretilmiş cihazların kullanımına müsaade edilmelidir.


   Karşılaştığımız başat zorluklardan biri; ülkemizin coğrafik köprü konumudur.  Ekonomik, teknik konularda da, coğrafyamız gibi bir tablo sergilenmektedir.  Bir taraftan standartlar ve kalite yönünden batıda-Avrupa'dayız; diğer taraftan düşük fiyatlar ve karmaşık pazar yapısı bakımından doğuda-Asya ve Uzak Doğudayız. Yani, kalite olarak Avrupa Birliği; fiyat olarak ise Uzak Doğu arasında köprüyüz. Bu ters orantılı problemi çözmek de ancak, çalışkan Türk üreticisinin kıvrak zekâsı ile olacaktır.
                                                                       

Yıllık cironuz ne kadar?

 
Gaz 20 M Euro, Su 40 M Euro, Elektrik 25 M Euro civarında.

 
Sektörle ilgili şu an yaşadığınız şikâyetleriniz, sorunlarınız, karşılaştığınız zorluklar neler? Beklentileriniz neler? Değişmesini ya da gelişmesini istediğiniz konulardan bahseder misiniz?


Aslında sektörün içerisinde olanların şikâyet etmeye hakkı yoktur, daha çok çalışılması gereken konular vardır diye düşünüyorum. Şikâyet ve mırıldanmalar işin kolayına gitmek, birilerinden bir şeyler beklemektir. Şikâyetlerin adını daha çok çalışılması gereken konular olarak değiştirirsek ana konularımızı şöyle sıralayabilirim:


 Sektördeki oyuncuların sorunlarını birbirlerinden ayırt ederek, asgari müştereklerde birleşebilmeyi bilmeleri gerekmekte.  Bunun yanında, rekabet konusunda da söylenmesi gerekenler var: rekabetin kendi teknik, genel ve etik kuralları içerisinde sürdürülmesi gerekiyor. Bunları birbirinden ayırabildiğimiz ölçüde ülkemizin kazanacağına inanıyorum.

 
Karşılaştığımız başat zorluklardan biri; ülkemizin coğrafik köprü konumudur.  Ekonomik, teknik konularda da, coğrafyamız gibi bir tablo sergilenmektedir.  Bir taraftan standartlar ve kalite yönünden batıda-Avrupa'dayız; diğer taraftan düşük fiyatlar ve karmaşık pazar yapısı bakımından doğuda-Asya ve Uzak Doğudayız. Yani, kalite olarak Avrupa Birliği; fiyat olarak ise Uzak Doğu arasında köprüyüz. Bu ters orantılı problemi çözmek de ancak, çalışkan Türk üreticisinin kıvrak zekâsı ile olacaktır.


Beklentilerimiz, bir an önce AB ile Türkiye arasındaki çifte standartların kaldırılması konusunda öncelikle MID'nin bir an önce bir süre konularak ülkemizde de zorunlu standart haline getirilmesidir.


İkinci olarak, sayaç ithal etmek isteyen üçüncü taraflara, ilgili ürünün temsilcisi tarafından verilecek satış sonrası servis, bakım ve garanti muvafakati ile ithalatına müsaade edilmesinin sağlanması gerekmektedir.


Üçüncü olarak, tip onay işlemlerinin hızlandırılması için özel çalışmalar yapılmasının sağlanmasıdır.

Son olarak, Sanayi Bakanlığı icracı birimlerinin üreticilere bakış açısında daha pozitif yaklaşım sergilemeleridir.


Türkiye'de sayaç piyasasının büyüklüyü nedir? Kaç milyon dolarlık bir piyasa?


Sayaç piyasasına bakışımızda sayaçların satış fiyatlarının toplamı değil, bu sayaçlar üzerinden toplanan yıllık para olarak değerlendirilmesi konusu sayacın önemini vurgulamada çok çarpıcı bir göstergedir.
 

 Gaz, su ve elektrik sayaçları üzerinden toplanan para yaklaşık 20.000.000.000 $/yıl  (yıllık yirmi milyar dolar) civarındadır.

 
Türkiye'de üretilen sayaçların kaçı Türk markası, kaçı yabancı markadır?  Sayaç piyasasında kaç firma faaliyet göstermekte? Üyeleriniz dışında olan üretici firma var mı?


Türkiye de üretilen mekanik sayaçların yerlilik oranı özellikle konut tipi sayaçlarda; su sayaçlarında % 95 ve ana üreticiler Baylan, Teksan, Günal gibi firmalardır, elektrik sayaçlarında % 95 ve ana üreticiler Makel, Elektromed, Köhler,  gaz sayaçlarında %90 ve ana üreticiler Eca, Kalekalıp, Manas firmalarıdır.

 
Elektronik ön ödemeli ve uzaktan okumalı- kontrollü sayaçlarda yabancı firmaların pazarı tamamen yerli firmaların hâkimiyetine geçmiştir. Sektördeki öncü firmalar Manas, Elektromed, Makel ve Elsel sayılabilir.


Üyelerimiz dışında da az sayıda üretici mevcut olup, bunların da kısa sürede üyemiz olmasını bekliyoruz.


Ancak bu tablo ithalatın cazip kılınması ile her an ülkemizin aleyhine dönebilecek kritik bir konumdadır. Devlet politikası olarak yenilik, Ar-Ge, üretim ve ihracat yapan firmalar özellikle desteklenmeli ilgili kuruluşlar sektörü dinleyerek alınacak stratejik kararları birlikte değerlendirerek uzun vadeli sağlıklı politikalar oluşturmalıdır.
 

Yurtdışına yönelik çalışmalarınız var mı? Dış piyasa ihracat rakamları nedir sektörün? Ayrıca bu piyasadaki rakipleriniz ve ihracat yaptığınız ülkeler hangileri?

 
 Yurt dışına yönelik çalışmalar özellikle son 5 yılda hızla artan bir seyir izlemekte ve yurt dışı ülke sayısında Avrupa?dan, Asya?ya; Afrika?dan, Güney Amerika?ya kadar genişlemektedir. Bu arada yurt dışı pazarlardaki gelişmemizden bahsederken ülkemize ithal edilen özellikle konut tipi elektrik sayaçları ithalat kalemlerinden çıkartılmış ithalat rakamları ciddi boyutlarda azaltılıp ihracat rakamları arttırılmıştır.

 

·         Doğal gaz da, henüz yabancı işletme firmaları ülkemize gelmedi. Ancak yakın gelecekte mevcut dağıtım firmalarından bazılarını satın alma yoluyla gireceklerini tahmin etmek kehanet olmayacaktır.


·         Su işletmeleri halen belediyelerin kontrolü altındadır ama yeni belediyeler yasasına konulan imtiyaz hakkı devri ile su işletmeleri yakın ve orta vadede özel şirketlerin kontrolüne geçecektir.


·         Elektrik müesseselerinin özelleştirilmesinde ağırlıklı olarak yabancı firmalar sektöre ağırlıklarını koyacaklar, sayaç sektörünün en önemli belirleyicileri bunlar olacaktır.


10 sene sonra sayaç piyasasında neler umuyorsunuz? Nasıl bir gelecek portföyü çizersiniz?


Artan nüfus ve azalan kaynaklar açısından bakıldığında enerjinin daha bilinçli kullanılması ve verimlilik geleceğin yükselen değerleri olacaktır. Bu bağlamda sayaç sektörünün daha çok gelişeceği, sayaçların ve ilgili sistemlerin öneminin artacağı aşikârdır. 
 

Bugünkü gelişmeler ışığında Avrupa standartlarına tam uyumlu üretim yapan yerli üreticiler, sergiledikleri Ar-Ge çalışmaları ve yenilikçi yaklaşımlarla geleceğe yönelik çalışmalarda ülkemizin ve sektörün en önemli gücüdür.


Sayaç sektörünün gelecek on yılını tahmin etmede devlet politikaları, özellikle özelleştirme çalışmaları, en önemli belirleyici faktörler olacaktır. Özelleştirmeleri alan kuruluşların tercih edip belirleyeceği sayaç teknolojileri, abone yönetim sistemleri, gelir toplama sistemleri sektörü doğrudan etkileyecektir. Özelleştirme şartnameleri içerisine yerli ürün kullanılması konusunda mutlaka bir politika oluşturulmalıdır.


Kısaca, gelecek on yılın sayaç sektörü açısından yükselen bir grafik izleyeceği, teknoloji, kalite, hassasiyet, süreklilik, fiyat ve hizmet konularına özel önem veren firmaları parlak bir gelecek beklemektedir. Ancak burada devlet politikalarının önemini bir kez daha altını çizerek vurgulamak istiyorum.


Doğal gaz da, henüz yabancı işletme firmaları ülkemize gelmedi. Ancak yakın gelecekte mevcut dağıtım firmalarından bazılarını satın alma yoluyla gireceklerini tahmin etmek kehanet olmayacaktır.


Su işletmeleri halen belediyelerin kontrolü altındadır ama yeni belediyeler yasasına konulan ?imtiyaz hakkı devri ile su işletmeleri yakın ve orta vadede özel şirketlerin kontrolüne geçecektir.


Elektrik müesseselerinin özelleştirilmesinde ağırlıklı olarak yabancı firmalar sektöre ağırlıklarını koyacaklar, sayaç sektörünün en önemli belirleyicileri bunlar olacaktır.

 
Yerli müteşebbislerin yeterli yatırım imkânının olmayışı dış kaynağa ihtiyaç duymaları bu gelişmeleri kaçınılmaz kılacaktır. Bu durumda küreselleşme trendinde birçok ülkenin nüfusundan çok abone sayısına sahip olan ülkemiz dünyanın en büyük yatırımcılarının ağzını sulandıran çok cazip bir pazar oluşturmaktadır. 


Yakın zamanda çeşitli yollarla ülkemize girmeye çalışan yabancı firmaların bu çalışmalarında, yerli firmaların mutlaka uzun vadeli stratejik kararlar alması şarttır.  En azından yabancı firmalar; yatırım, teknoloji transferi, iş ortaklığı ve karşılıklı ticaret alanlarında ülkemiz ve firmalarımız açısından daha adil işbirliklerine yönlendiren yaklaşımlar sergilemeliler.